Projekt „CZĄSTKI CZASU” wyrósł z potrzeby zmierzenia się z własną pamięcią, rodzinną historią i fotografią jako nośnikiem minionych światów. Wracam tu do zdjęć z albumu Antoniego Małeckiego – brata mojej babci – oraz do miejsc i ludzi z małych miejscowości, które dziś często istnieją już tylko we wspomnieniach i na starych odbitkach. Zestawiam archiwalne fotografie z nowymi ujęciami, szukając śladów ciągłości: tych samych domów, dróg, podwórek, ale przede wszystkim – emocji zapisanych w spojrzeniach i gestach. Ta strona prezentuje ukończony projekt jako opowieść o czasie podzielonym na drobne fragmenty – pojedyncze kadry, które razem układają się w historię kilku pokoleń. To próba odpowiedzi na pytanie, co zostaje po ludziach i miejscach, kiedy zmieniają się granice, realia i codzienność, a fotografia staje się jednym z ostatnich mostów między „wczoraj” a „dziś”. Chciałbym, żeby oglądając „CZĄSTKI CZASU”, można było nie tylko zobaczyć obrazy, ale też poczuć, że są one częścią większej, wspólnej historii – nie tylko mojej rodziny, ale także wielu podobnych miejsc w Polsce.
Projekt Fotograficzny „CZĄSTKI CZASU”
Myślimy o fotografiach jak o fotosach, zatrzymanych w czasie. A przecież każda fotografia zawiera w sobie „cząsteczkę czasu” Jon Szarkowski, The Photographer’s Eye.
W 1977 r. podczas wakacji u dziadków we wsi Osiek pow. Rawicz znalazłem cztery kartonowe pudełka zawierające płyty szklane i błony w formacie 10x15cm i 6x9cm. Na zakurzonych pudełkach można odczytać daty: MAJ 1959, GRU 1959, MRZ 1960. Autor tych zdjęć Antoni Małecki zmarł 25.09.1976r. mieszkał w tym samym budynku więc strych był wspólny a ja zajrzałem tam rok po Jego śmierci. Znalazłem te tekturowe pudełka wciśnięte między belką a dachówką w opłakanym stanie: kurz, pleśn, wilgoć zrobiły swoje. Pozostało niecałe 100 negatywów.
W styczniu 2023 r. zeskanowałem negatywy, wywołałem zdjęcia. Powstał album fotografii Antoniego Małeckiego. W albumie są zdjęcia weselne, komunijne i portretowe mieszkańców wsi Osieka, Pomocna, Zaorla, Baranowic, Sów, Zaborowa i Pakosławia. Zdjęcia zostały zrobione w latach ’50 i ’60 XX wieku.
W kwietniu 2023 r. w Muzeum Ziemi Rawickiej pokazałem album zdjęć Pana Antoniego Małeckiego. Dyrektor Muzeum Ziemi Rawickiej Adriana Miara oraz Dorota Piechowitz ze wsi Pomocno zadeklarowały pomoc w realizacji projektu fotograficznego – CZĄSTKI CZASU oraz powstania wystawy w Muzeum Ziemi Rawickiej.
W czerwcu 2023 r. wróciłem na wieś Osiek pow. Rawicz w której spędzałem wakacje i znalazłem negatywy. Odwiedziłem dom w którym znalazłem negatywy i mieszkali moi dziadkowie: Franciszka i Stanisław Kaźmierczak oraz Maria i Antoni Małecki. Wspólnie z mieszkanką wsi Pomocno Dorotą Piechowitz odwiedzaliśmy miejsca w których fotografował Antoni Małecki.
Pamięć o Nim jest żywa, mieszkańcy wsi Osiek, Pomocno pamiętają Go jako fotografa i wielu rozpoznawało na fotografiach swoich bliskich i znajomych. W pobliskiej wsi Pomocno odbywał się festyn Koła Gospodyń Wiejskich na którym pokazałem album. Rozpoznano wielu sąsiadów m.in. sołtysa wsi Pomocno oraz gospodarstwo w którym było wesele w 1961 r. i wielu innych.
Największym i nieplanowanym wydarzeniem było spotkanie z córką Antoniego Małeckiego Panią Ireną! Spotkanie odbyło się w domu gdzie w latach ’50 i ’60 pomagała ojcu wywoływać i suszyć zdjęcia w zaimprowizowanej ciemni fotograficznej bez dostępu wody bieżącej. To tu na ścianie południowej były wykonywane zdjęcia portretowe do dowodu osobistego. Wspominała jak ojciec w niedzielę jeździł do brata do Poznania na rowerze (120km) po chemikalia i papiery w jeden dzień! Wiele negatywów nie dotrwało do naszych czasów ponieważ płytki szklane na których był zapisany obraz negatywowy uważano za niepotrzebne. Były czyszczone by je wykorzystać jako oprawę do wykonanych fotografii!
Na pewno tych negatywów błon i płytek szklanych było bardzo dużo ale jak wyznał mi w rozmowie mój wujek Zygmunt – gdy w latach ’60 wspólnie z innymi dzieciakami bawili się tymi negatywami znalezionymi na strychy to bywało że zdzierali te czarno-białe obrazki by mieć ładne czyste szybki lub zaczerniali je płomieniem świecy by popatrzeć na słońce!
Projekt fotograficzny CZĄSTKI CZASU umożliwił mi podróż w czasie, w której przeszłość, teraźniejszość i przyszłość wydają się współistnieć. Gdy spojrzałem na fotografie mieszkańców wsi Osiek, Pomocno wykonane w latach ‘50 i ‘60 XX wieku zdałem sobie sprawę ze zdumienia: Patrzę w oczy, które patrzyły na Antoniego Małeckiego gdy naciskał spust aparatu fotograficznego! Na wszystkich fotografiach każdy jest świadomy bycia fotografowanym, a ja, współczesny widz, jestem teraz zastępcą fotografa Antoniego Małeckiego. Jak zauważył Roland Barthes w Camera Lucida, świadomość, że osoba, która wydaje się tak pełna życia na zdjęciu, już dawno nie żyje, jest szokiem.
Światło słońca które padło na uczuloną solami srebra szklaną płytkę, utrwaliło się w ziarnie fotograficznym rysującym postaci które odeszły, które miałem nigdy nie spotkać. Teraz nie zapisuję światła które ponownie przechodzi przez negatyw na światłoczułej błonie filmowej ale używam matrycy CCD w którym impuls światła jest bezpośrednio zamieniany w sygnał elektryczny. Ziarno soli srebra które na wieki zapisało obraz i pamięć o osobach które odeszły pozwala mi to zobaczyć, ale czy ktokolwiek będzie zdolny za ileś lat zobaczyć obraz który jest zapisany w postaci pliku *.jpg na płytce krzemowej lub w chmurze magazynowej!
Po sześćdziesięciu latach ponownie wystawiam na wpływ światła słonecznego negatywy w miejscach w których powstały by przypomnieć ludzi i ich chwile radości, frontowe drzwi, werandy i ogrody, każdy z tych obrazów przywołuje utracony świat, prawie prawdziwy, na zawsze zamrożony.
- XXVIII Międzynarodowy Konkurs Fotografii „ZESTAW 2026” – „CZĄSTKI CZASU” udział w wystawie
- I nagroda za zestaw„Cząstki czasu”XIV Ogólnopolskie Biennale Fotografii Kochać człowieka 2025.
- Muzeum Ziemi Rawickiej wystawa „CZĄSTKI CZASU” – 2024
- Projekt fotograficzny „CZĄSTKI CZASU” wyróżnienie Poznańska Nagroda Fotograficzna 2023
- Rybnik Foto Festiwal – Slideshow „CZĄSTKI CZASU” – 2023
Slideshow – Cząstki Czasu – Projekt Fotograficzny Fot. Ireneusz Kaźmierczak
Projekt Fotograficzny CZĄSTKI CZASU
Fotoalbum – Cząstki Czasu – Projekt Fotograficzny
Slideshow CZĄSTKI CZASU by Ireneusz Kaźmierczak
.
Tyszanie nie z Tych: Ireneusz Kaźmierczak. Tajemnice szklanych klisz z pudła na strychu.
Tyszanie nie z Tych: Ireneusz Kaźmierczak. Fotograf rodem z Oleśnicy. Do Tychów trafił wiosną 1980 r. Odtąd nie było w tym mieście wydarzeń, których Ireneusz Kaźmierczak by nie fotografował. Z rodzinnych stron przywiózł m.in. pudło ze szklanymi kliszami wuja swojego ojca. Tym, co z nich zrobił, zdobył wyróżnienie w konkursie ogólnopolskim. Wiosna 1980 r. Ireneusz Kaźmierczak, świeżo po wojsku, opuszcza rodzinną Oleśnicę i jedzie na Śląsk, do Tychów.
– Jadę z kolegą z wojska, którego brat pracował w ówczesnej Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Tychach i który przygotował nam tu grunt do osiedlenia. Zamieszkaliśmy na poddaszu domu naprzeciwko obecnego Miejskiego Centrum Kultury u tyskiej rodziny. Praca, oczywiście, w FSM. Na montażu – wspomina Ireneusz Kaźmierczak. Czytaj dalej …
.
.
